“Nee hoor. Ik vind het gewéldig om dit weekend met jouw ouders door te brengen.” Passief agressief reageren doe je al vrij snel. Pas je er niet mee op, dan kan het je anderen tot waanzin drijven. Gelukkig is er een manier om het te voorkomen: assertief leren communiceren (en een assertiviteitscursus leert ‘t je).

Passief agressieve communicatie is vervelend voor anderen…

Passief agressief communiceren gebeurt vaak zonder dat je het doorhebt. Je maakt een sarcastische opmerking: “Nee hoor, ik zal de afwas wel weer doen.” of geeft een steek onder water: “Nee, van jou zijn we dat wel gewend.”

Kan gebeuren. Niets mis mee toch?

Nou, jawel.

Passief agressieve communicatie verliest na een tijd zijn humoristische karakter. Waar jouw vrienden of collega’s je sarcasme eerst nog bestempelden als een grapje, kan het op den duur toch als kwetsend worden ervaren.

En dat is niet alles.

Terloopse opmerkingen of verkapte grapjes gebruiken om kritiek te geven, is alles behalve een directe manier van communiceren. In plaats van eerlijk te zijn, dek je je in. Je draait als het ware om de hete brij heen. Anderen moeten maar gissen naar wat je precies bedoelt of voelt.

Niet alleen levert dit een hoop miscommunicatie op, het is ook tamelijk frustrerend. Voor anderen, maar ook voor jezelf. Spreek jij je namelijk niet uit, dan is de kans groot dat jouw wensen over het hoofd worden gezien:

… maar vooral voor jezelf!

Telkens passief agressief reageren is misschien kwalijk voor anderen, je hebt jezelf nog het meeste ermee.

• Het voorkomt dat je eerlijk en oprecht je mening kunt geven. Terwijl je in je hoofd “Nee” schreeuwt, komt er uit je mond een verkapte smoes.
• Terwijl je van binnen kookt, houd je je gezicht in de plooi en verstop je jouw woede in een sneer. Geen juiste manier om met je emoties om te gaan.
• In plaats van toe te geven aan onzekerheid of angsten, verschuil je je achter een goedgevonden opmerking, waardoor je mensen op afstand
• Het voorkomt dat je verantwoordelijkheid neemt voor je eigen keuzes en acties, en plaats jou in de slachtofferrol — “Ja, maar het is niet mijn schuld dat we wéér te laat zijn.”
• In plaats van te werken aan je onzekerheden en persoonlijke ontwikkeling, verhul je je eigen fouten met minachting en superioriteit.

Kortom:

Door passief agressief communiceren doe je jezelf tekort — je persoonlijke ontwikkeling, je relaties en de manier waarop je met tegenslagen omgaat. Je verliest kostbare leermomenten en inzichten door anderen op afstand te houden.

Gelukkig is er een oplossing

… namelijk assertief leren communiceren.

Je verschuilt je niet langer achter sarcasme om zo een conflict te voorkomen, maar komt er voor uit. Je zegt wat je denkt en vindt, zonder een ander te krenken. Door initiatief te tonen en je eigen gevoelens niet achter te houden.

Zoals een assertief persoon betaamt. Eerlijk, oprecht en rekening houdend met anderen. Zonder smoesjes of vluchtgedrag.

Nu kun je natuurlijk zelf proberen je passief agressieve gedrag te temmen, of je laat een assertiviteits expert je helpen. Tijdens een assertiviteitscursus. Daar leer je namelijk een aantal zaken, die anders misschien nooit onder de knie zou krijgen.

• Zo leer je je eigen passief agressieve gedrag herkennen.

Je leert inzien dat je passief agressief gedrag vertoont en wanneer je dat doet — waar de spreekwoordelijke knop omgaat.

• Daarnaast leer je de oorzaak identificeren.

Zijn er bepaalde situaties waar je gevoelig voor bent? Situaties waarin je snel naar sarcasme grijpt, bijvoorbeeld. Zodra je moet presteren of kritiek ontvangt?

• Je leert hoe je met deze situaties omgaat.

Zijn er andere manieren om met deze situatie of persoon om te gaan? Een manier waarbij je jouw relaties wél gezond houdt? Waarmee je een ander niet krenkt? Je leert én oefent het met je medecursisten — samen, in een kleine groep.

Met andere woorden: je kunt het je haast niet veroorloven om géén assertiviteitscursus te volgen.

Probeer het dus eens. Leer netjes uitspreken wat je denkt of voelt, dankzij assertief gedrag. Zonder jezelf weg te cijferen, te ontploffen of steken onder water te geven. Op een respectvolle manier. Tegenover een ander, maar ook ten opzichte van jezelf.